Covid-19

Virüs Gibi Düşünün


İşe dönüp çalışmaya başladıktan sonra bir yandan yeni politikalar, prosedürler ve kişisel koruyucu donanımlarla (PPE) boğuşurken, diğer tarafta da ekibinizin COVID-19’un diş hekimliğinde yarattığı yeni sınırlar içinde mücadele etmeyi öğrenmesi gerekecektir. Başarılı olmak, güvende kalmak ve hastalarımıza en iyi bakımı sağlamak için, dental sağlık çalışanlarının mevcut düşünce tarzlarını yeniden değerlendirmeleri gerekir.

Yıllarca, enfeksiyon kontrolünü yaşamın en dirençli formu olarak bildiğimiz bakteri sporu üzerinden sağladık.(1) Şimdi COVID-19 çağında yaşıyoruz. Denenmiş ve doğru olan enfeksiyon kontrol prosedürlerini takip etmeye devam ederken, artık enfeksiyon kontrol silahlarımıza yeni bir boyut eklememiz gerekecek. Bunu nasıl başarabiliriz? Bizim de bir virüs gibi düşünmemiz gerekiyor.  Virüsler hakkında bildiklerimizi, bu değişim  sürecine uyarlamamız gerekiyor.

Peki ne biliyoruz? Virüslerin bakterilerden çok daha küçüktür ve dinamik bir yapıları var.  Duyarlı bir konağa ihtiyaç duyarlar. Özgüllükleri vardır ve bulaşıcıdırlar.(1) Bu basit faktörleri anlamak, bu yeni düşmanla mücadelede bize büyük ölçüde yardımcı olabilir. Yeniden başlama fırsatımız var. Geçmişten gelen bilgileri kullanarak yenilikçi olun ve bunlara yeni protokoller ekleyerek hastalarınızı ve ekibinizi daha fazla koruyun.

Mutasyon

Virüsler dinamiktir. Virüsler kurnazdır ve hayatta kalmak için mutasyona uğrayacaktır.(2) Bu nedenle, bizim de mutasyona uğramamız da gerekiyor. İnsanlar alışkanlık sahibi yaratıklardır. Genelde bildiğimiz kadarı bize konfor alanı sağlar; değişimden korkarız. Ama siz, bir virüs gibi düşünün!  Viral mikroorganizmaların minik boyutu nedeniyle, 3. seviye cerrahi maskelerimiz artık tek başına en iyi savunma hattımız değildir. Bu küçük partiküllerin, dental prosedürlerimiz sırasında oluşturulan aerosollerde asılı kaldığını biliyoruz. İşlem sonrasında da muhtemelen birkaç saate kadar ortamda bulunmaya devam edeceklerdir. Bu nedenle, N95 maskeleri, yüz siperleri, uzun önlükler, filtrasyon sistemleri ve yüksek kapasiteli aspiratörleri daha verimli kullanarak virüsten korunmaya çalışıyoruz. Hastalara ön tarama yapan ve kapıda ateş tutan ön büro personelimiz var. Hastalar arası teması en aza indirmek için randevu sistemimizi değiştirdik.(3) COVID-19’un belirlediği yeni sınırlar içinde güvenle çalışmak için “mutasyona uğruyoruz”. Virüs gibi “mutasyona uğrayabilirsek”, kendimizi ve hastalarımızı daha iyi savunabiliriz. Açık fikirli olmak ve sürekli olarak yeni durumlara uyum sağlamak ve değiştirmek için çabalamak, çalışanların bu yeni ve zorlu ortamda başarılı bir şekilde gelişmesini sağlayacaktır. Değişikliği kabul edin. Değişimin bir engel olmadığını; aksine gelişim için bir yöntem olduğunu kabul edin. Karşınıza farklı bir sorun çıktığında da yenilik yapın! Etrafından bir yol oluşturun.

Özgünlük

Virüsler yalnızca belirli bir konak ortamında hayatta kalabilirler(4) Dostane olmayan bir ev sahibi olun! Virüslerin kolayca öldürüldüğünü biliyoruz. Sabun ve su yeterlidir. Basit bir şekilde ellerimizi yıkayarak; ofis temizliği ve dezenfeksiyonu konusunda tedbirli davranarak bulaşmanın önüne geçebiliriz. Yayılmayı engelleyen bir ortam oluşturun. Virüsün hayatta kalmasını zorlaştırmak için siz de bir virüs gibi düşünün. Ksilitol burun spreyleri ve hava temizleme sistemleri gibi yeni koruma kaynakları ile denemeler yapın.(5) Güvenliğe yönelik yeni girişimleri araştırmak için açık fikirli olun.

Bir virüs gibi düşüneceksek, özgüllüğe ihtiyacımız var . Çeşitli kişisel koruyucu ekipman türlerini denemekten korkmayın. Birkaç tür yüz siperi vardır. Size uygun olanı arayın. Şu anda uygun kalkanları elde etmek zorsa, kendi modifikasyonlarınızı yapmaktan korkmayın. N95’inizin doğru şekilde oturduğundan emin olun. Özel ihtiyaçlarınızı karşılayacak uygun kişisel koruyucu ekipmana kullanmaya dikkat edin. Tek beden herkese uymayabilir. Her ofis farklıdır. Muayenehanenin yeri, ofisin büyüklüğü ve kat planı, yönergelerin düzgün şekilde uygulanmasını etkileyebilir. Kliniğin özel ihtiyaçlarını karşılamak için protokoller oluşturun ve süreç boyunca da bu protokolleri yeni şartlara uyarlamaya açık olun.

Bekleme Süresi

Virüsler, re-aktive olmadan önce konak hücrelerinde 25 yıl veya daha uzun süre uykuda kalma yeteneğine sahiptir. Virüs, bir fırsat için yıllarca bekleyecektir.(4) Bir virüs gibi düşüneceksek, sabırlı olmamız gerekir. Zor zamanlarda yaşıyor ve çalışıyoruz. Stresin, sizi mesleki sorumluluklarınızdan uzaklaştırmasına izin vermeyin. Birbirimize karşı nazik olmalıyız.  Birbirimizi desteklemeliyiz. Vazgeçmeyin. Zor olsa da değişimin gerekli olduğunu kabul edin. Bu değişim, mesleğimizi ve dünyamızı gelecekte daha güvenli bir yer haline getirecek. Sabırlı olun. Yeni bir normallik duygusu bulacağız. O noktaya gelene kadar, reaktif değil proaktif olun.

Bulaşıcı olun!

Bir virüs gibi düşüneceksek, o zaman biz de bulaşıcı olmalıyız! Dişhekimliği bilgisini yayın. Hastalarınıza bildiklerinizi bulaştırın. Oral hijyen eğitimlerini artırın. Karantinanın gerekli olabileceği zamanlarda, hastaların evde daha iyi bakım yapmalarına yardımcı olabilecek ev ürünlerini araştırın ve önerin. Hastalara, ağız sağlığı ile sistemik sağlık arasındaki bağlantıları vugulayın, bu konuda biraz bilgi sahibi olmalarını sağlayın. Hastalarınızı, diyabet, kalp hastalığı, solunum hastalıkları gibi COVID-19 riskini artırabilecek durumları önlemek için ağız sağlığını korumanın önemi konusunda bilgilendirin. Kliniğinizi eğitim seviyesini yükselterek “enfekte edin”!  Örnek olun. Bu tutkunuzu yayın, karşınızdakilere geçirin. Klinik bünyesinde güvenlik önlemlerini uygulama hevesiniz, çevrenizdekilerin bunun önemini görmesini sağlar. Temizliği yayın. Çözümün bir parçası değilseniz, o zaman sorunun bir parçası olabilirsiniz. Bulaşıcı olun!

COVID-19’u yaşayarak öğreniyoruz. Değişime açık olun. Oral sağlığın korunması için motive edin. Yenilikçi olun.
Bir şey yolunda gitmiyorsa bundan şikayet etmeyin. Bir çözüm bulun. Bir virüs gibi düşünün! Yeni ortamınıza nasıl uyum sağlayabilirsiniz? Zorluklarla nasıl başa çıkacaksınız? Değişimi hoş karşılayın ve hastaları bilgi ve güvenli uygulamalarla enfekte edin.

Referanslar:
  1. Miller CH. Characteristics of microorganisms. In: Infection Control and Management of Hazardous Materials for the Dental Team. Elsevier/Mosby; 2016:10-16.
  2. Crosta P. What to know about viruses. Med News Today. May 30, 2017. Accessed June 23, 2020. https://www.medicalnewstoday.com/articles/158179
  3. CDC releases interim reopening guidance for dental settings. Centers for Disease Control and Prevention. Updated June 18, 2020. Accessed June 23, 2020. https://www.cdc.gov/oralhealth/infectioncontrol/statement-COVID.html
  4. Bird D, Robinson D. Microbiology. In: Modern Dental Assisting. 13th ed. Elsevier; 2020: 245-253.
  5. Oral health. Centers for Disease Control and Prevention. June 16, 2020. Accessed June 23, 2020. https://www.cdc.gov/oralhealth/index.html?CDC_AA_refVal=https%3A%2F%2Fwww.cdc.gov%2Foralhealth%2Findex.htm
https://www.dentistryiq.com/covid-19/article/14180741/working-safely-in-the-dental-office-in-the-age-of-covid19